సమాచార వేదిక

13 January 2023
Universities will suspend handing out places to HSC students until September after more than 43,000 early entry offers were made to pupils last year before they sat their final exams. The NSW Vice Chancellors’ Committee have released new rules governing how early offers are made to year 12 students, but school principals argue the measures will fail to stop students losing focus in the final weeks of year 12. Principals' of many schools felt that bypassing ATARs can lead to complacency amon.....
7 January 2023
New Delhi: India’s real gross domestic product (GDP) has been projected to grow by seven per cent in 2022-23, as per the first advance estimates released by the National Statistical Office (NSO). Gross fixed capital formation (GFCF) is projected to drive the GDP growth with an 11.5 per cent expansion. Private final consumption expenditure (PFCE) has been projected to grow by 7.7 per cent, while government final consumption expenditure (GFCE) has been projected to grow by a much lower 3.1 per c.....
7 January 2023
A third of the global economy will be in recession this year, the IMF chief has said, and warned that 2023 will be "tougher" than last year as the US, EU and China will see their economies slow down. Kristalina Georgieva, the chief of the International Monetary Fund (IMF), made these grim assertions on Sunday during a CBS news programme "Face the Nation." It comes at a time when the ongoing conflict in Ukraine shows no signs of abating after more than 10 months, with spiralling inflation, .....
7 January 2023
Prasar Bharati is “evaluating” the possibility of coming up with an OTT platform months after it signed an agreement with YuppTV to expand the global reach of Doordarshan’s DD India channel, a senior official said on Friday. “That is something we are working upon, evaluating,” the Prasar Bharati official said during an informal interaction with reporters while replying to a question when will the broadcaster come up with an over-the-top (OTT) platform. Prasar Bharati had signed a.....
9 December 2022
The Biden Administration is aware of the long delays in visa appointments in India and is working to respond to the ”significant demand of these visa services”, the White House said Thursday as responding to a question on the agonizing long visa appointment period at the US missions in India, which currently runs into more than 1,000 days. “I can say that the Biden administration is aware of the issues,” White House Press Secretary Karine Jean-Pierre told reporters at her daily news c.....

తాజా వ్యాసం

ఏ మనిషికైన ఉనికిని, అస్థిత్వాన్ని ఇచ్చేది కుటుంబమైతే, అందు ప్రథమ గురువు తల్లి. అవడానికి రెండక్షరాలే అయినా, బ్రహ్మాండానే తనలో పొదవుకుటుందంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఎదుగుతున్న బుడతడికి అడుగడుగునా, తన చుట్టూ ఉన్న ప్రకృతిని, సమాజాన్ని, కుటుంబాన్ని సున్నితంగా పరిచయం చేస్తుంది. మారుతున్నా కాలంలో గ్రామీణ పడతుల నోటి నుంచి వెలువడిన జానపదాలు కాలగర్భంలో కలిసిపోతున్నాయి. ప్రవాసాంధ్రులనేకాదు, ఆంధ్రానాట కూడా నేడు తెలుగు పదాలు కరువైపొతున్నాయి. అలా మన జనజీవీనంలో కలిసిపోయి అప్పుడప్పుడు రాలే తోకచుక్కలా రాలే ఈ పల్లెపడుచుల పదాలు మన తెలుగు భాషకి, సంస్కృతికి పచ్చటి తోరణాలు.

అమ్మచేతి గోరుముద్ద తినని బాలకృష్ణులుండరు. అన్నం తినని మారాం చేసే పిల్లలను చంకనెత్తుకొని, మరిపించి, మురిపించి, బుజ్జగించి బొజ్జలు నింపే తల్లులకు శతకోటి వందనాలు. ఈ సందర్భంగా ప్రతీ తెలుగువాడి నోట పలికే పాట ఒక్కటే –

చందమామ రావె, జాబిల్లి రావె – కొండెక్కి రావె గోగుపూలు తేవె
బలవని పండు ఒళ్లో ఉంచుకొని – బల్చిన పండు చేత బుచ్చుకొని
వెండిగిన్నెలో వెన్న పెట్టుకొని – పమిడి గిన్నెలో పాలు పోసుకొని
అమ్మ, నువ్వు తిందురు గాని…
చిన్నయన్నకు శ్రీ రఘు శేఖరునకు – వెండి గిన్నియ లోపల వెన్నపోసి
పసిడి గిన్నియ లోపల పాలుపోసి – చాల దినిపించి పోగదే చందమామ

అన్నమయ్యంతటి వాగ్గేయకారుడే చందమామ రావో, జాబిల్లి రావో, మంచికుందనపు పైడికోర వెన్నపాలు తేవో అంటూ ఆ ఆనందనిలయునికే ఆరగింపులు చేసాడు. ఈ పాట మూలం ఏదైనా ఇది తెలుగునాట తల్లుల నోట అనేక రూపాంతరాలు చెంది తమ పిల్లల ఆకలి తీర్చింది, తీరుస్తూనే ఉంటుంది.

అలాగే, ఏడ్చే పిల్లలకు ఆకేసి, పీటేసి అంటూ చక్కిలిగింతలు పెట్టి, వారిని నవ్వించి, మురిపించి వారికి తినుపదార్ధాలను పరిచయం చేసే ఈ పాట ఇప్పటికి బామ్మల, అమ్మమ్మల నోట వింటూనే ఉంటాము.

అన్నంబెట్టి, అప్పబెట్టి, అప్పడం పెట్టి దప్పడం బెట్టి
కూర బెట్టి నారబెట్టి గారె బెట్టి బూరెపెట్టి
పాలుబోసి పరమాన్నం బోసి అంటూ ఒక్కొక్కవేలు మడుస్తూ,
గుంట గట్టి గుంట నిండ నెయ్యిబోసి
మా అబ్బాయి లేదా అమ్మాయి అత్తవారింటికి తోవేదంటే
తాళ్ళల్ల నుంచి తంగెళ్ళ నుంచి – అదేతోవ అదేతోవ
అంటూ చక్కలిగింతలు పెడితే పిల్లల నవ్వులతో ఇల్లంతా బృందావనమవుతుంది.

అంతేనా –
గుమ్మడి గుమ్మాడమ్మా గుమ్మాడీ ఆకుల్లు వేసింది గుమ్మాడీ
పూవుల్లు పూసింది గుమ్మాడి, పండ్లు పండిందమ్మ గుమ్మాడీ
అందులో ఒక పండు ఆ పండు యెవరమ్మ గుమ్మడీ
మా చిట్టితండ్రమ్మ గుమ్మాడీ,

అంటూ పండులాంటి బాబుని మురిపెంగా ఎత్తుకొని,
ఏనుగమ్మా ఏనుగు ఏ ఊరొచ్చింది ఏనుగు?
మావూరొచ్చింది ఏనుగు ఏం చేసింది ఏనుగు?
మంచినీళ్లు తాగింది ఏనుగు, ఏనుగు ఏనుగునల్లన్న
ఏనుగు కొమ్ములు తెల్లన్న, ఏనుగు మీద రాముడు
ఏంతో చక్కని దేవుడు

అంటూ, తన బిడ్డడు కూడా ఆ సుగుణాల రాముడుకావాలని, ‘హాయి, హాయి, హాయి, ఆపదలుకాయి
చిన్నవాళ్లను గాయి శ్రీరంగశాయి’,‘ రక్ష, రక్ష సంధ్య రక్ష, సర్వ రక్ష, దీప రక్ష, దివ్య రక్ష – చిన్ని నా అబ్బాయికి శ్రీరామ రక్ష’ అని దిష్టిమంత్రాలతో దిగదిడుస్తుంది.

ఇక ఐదారు నెలల పిల్లలు రంగులకు ఆకర్షితులై తదేకంగా చూస్తుంటారు. పిల్లలకు ప్రకృతిని, రంగులను కూడా పాటలలో వర్ణించి వారికి తల్లులు పరిచయం చేస్తారు.

శ్రీ సూర్యనారాయణ మేలుకో హరి సూర్యనారాయణా
పొడుస్తూ బాలుడు పొన్నపువ్వూఛాయ
పొన్నపువ్వుమీద బొగడపువ్వుఛాయ
ఉదయిస్తూ బాలుడు ఉల్లేపువ్వూఛాయ
గడియెక్కి బాలుడు, కంబపువ్వుఛాయ
కంబపువ్వుమీద, కాకారి పువ్వుఛాయ

వచ్చిరాని మాటలతో పిల్లాడు అమ్మపాట, మాట వల్లెవేస్తుంటే, మురిసిపోతూ, ‘అరటిపండు తీపి, ఆవుపాలు తీపి, మా చిన్ని అబ్బాయి మాటల్లు తీపి’ అంటూ ఆ పిచ్చితల్లులు మురిసిపోతుంటారు. ఇలా ఒకటేంటి అడుగడుగునా జానపదుల పాటలు, గేయాలు మనని తట్టిలేపుతూనే ఉంటాయి, తల్లిప్రేమను గుర్తు చేస్తూనే ఉంటాయి.

సౌమ్యశ్రీ రాళ్లభండి

పద్య సౌరభం

అన్నమయ్య నుతించిన నృసింహుడు

చెట్టులెక్కగలవా ఓ నరహరి పుట్టలెక్కగలవా చెట్టులెక్కి ఆ చిటారు కొమ్మన చిగురు కోయగలవా? ఓ నరహరి చిగురుకోయగలవా? ఇది ఒక జానపద గీతం కాదు, పల్లెవాసుల నోటి నుంచి వెలువడిన హాస్య రసానుభూతి. ఉగ్రరూపుడైన నరసింహుడు, దుర్వాసముని శాప కారణాన భిల్ల…

నొట్టు స్వరాలు

పాశ్చ్యాత జీవిన విధానం, సంస్కృతి ప్రభావం నేడు మనపై చాలా ఉందని పదే, పదే అంటుంటాం. దానికి కారణం, ఆంగ్లేయులు చాలాకాలం మన దేశాన్ని పరిపాలించటం కావచ్చు. అలాగే, పాశ్చ్యాత సంగీతం కూడా మన పూర్వీకులని, సంగీతజ్ఞులను అమితంగా ప్రభావితం చేసిందనటంలో…

ధనుర్మాసము, తిరుప్పావైల ప్రాశస్త్యం

సూర్యుడు ధనురాశిలో ప్రవేశించిన నాటినుండి ధనుర్మాసం ప్రారంభమవుతుంది. ధనుస్సు అపూ పదానికి ధర్మం అని అర్ధం. ‘ధనుర్మాసం’ అంటే దివ్యప్రార్థనకు అనువైన మాసం అని అర్థం. ఈ మాసం వైష్ణవులకు ఎంతో ప్రీతికరమైనది. సంక్రాంతికి నెలరోజుల ముందు నుంచి ధనుర్మాసం ప్రారంభమవుతుంది.…

జానపద కళారూపాలు - బుఱ్ఱకథలు

బుఱ్ఱలే రెండైదులున్నా బుద్ధిమాత్రం నీకు సున్నా అరే అంటా వెవడురా నువ్వు? శ్రీరామబంటును ఒరే అంటా వెవడురా నువ్వు? కోతియంటూ ప్రేలితివి నీ మూతిపై తన్నెదను కానీ రాముడికి నిన్నట్టే పెట్టాను నేపోయి వెంటనె రాము నిపుడే పట్టుకొస్తాను ఈ రావణ,…