సమాచార వేదిక

13 April 2021
Tokyo:Japan's government decided Tuesday to start releasing massive amounts of treated radioactive water from the wrecked Fukushima nuclear plant into the Pacific Ocean in two years an option fiercely opposed by local fishermen and residents. The decision, long speculated but delayed for years due to safety concerns and protests, came at a meeting of Cabinet ministers who endorsed the ocean release as the best option. The accumulating water has been stored in tanks at the Fukushima Daiichi.....
10 April 2021
New Delhi: With a record 1,45,384 fresh cases, India's COVID-19 tally has climbed to 1,32,05,926, the health ministry said on Saturday The number of active cases has breached the 10-lakh mark again after around six-and-a-half months, while the death toll due to the viral disease has gone up to 1,68,436 with 794 more fatalities, the highest since October 18 last year, the ministry's data updated at 8 am showed Registering a steady increase for the 31st day in a row, the number of active co.....
10 April 2021
Beijing: The Biden administration has added seven Chinese supercomputer research labs and manufacturers to a US export blacklist in a spreading conflict with Beijing over technology and security. The measure announced Thursday is the latest sign President Joe Biden is sticking to the tough line taken by his predecessor, Donald Trump, toward Chinese tech industries seen by Washington as potential threats. The decision adds to mounting conflict over the ruling Communist Party's industrial pl.....
8 April 2021
Canberra: Australia’s flight-path to recovery is well underway with the Australian Government welcoming the New Zealand Government's announcement that it will join the Safe Travel Zone between Australia and New Zealand. New Zealand announced Tuesday it will open a long-anticipated travel bubble with Australia on April 19. This announcement will enable quarantine-free travel between Australia and New Zealand on both sides of the Tasman helping to reunite families and friends and giving touri.....
8 April 2021
Mumbai: India's domestic passenger traffic slipped to a 10-year low at an estimated 53.4 million in the just-concluded financial year, a report said. However, in the previous fiscal there were no passenger flight operations for almost two months due to the pandemic-induced lockdown. During the financial year 2010-11, all domestic air operators together had flown a total of 53.8 million passengers on local routes, according to ratings agency ICRA. The domestic passenger traffic in March .....

తాజా వ్యాసం

చిగురింతతో మొదలై, ఆకురాలటంతో పూర్తయ్యే సంవత్సరచక్రం జీవగమన వైఖరి తెలియచేస్తుంది. చిగురింతలూ, శిశిరాలు జరిగినా వృక్షంలో మార్పుండదు. సంవత్సరాలు గడుస్తున్నా జగతిలోనూ మార్పుండదు. సృష్టి, స్థితిలయలకు సంవత్సరం ఒక ప్రతీక.

ఉగం, యుగం ఈ రెండు ఒకే అర్ధంతో ప్రయోగించిన శబ్ధాలు. యుగానికి ఆది… యుగాది. కల్పాది కూడా ఇదే. ఈ శ్వేతవరహకల్పం, చైత్రశుద్ధ పాడ్యమినాడు ప్రారంభమైనదని వరహమిహూరుని వచనం. సృష్టికర్తను ఆరాధించడం ఈ రోజున ప్రధానాంశం. కాలస్వరూపుడైన పరమాత్ముని అనుగ్రహాన్ని కాంక్షించే పర్వదినమిది.

‘చైత్రమానే జగద్భ్రహ్మా ససర్జ ప్రధమేహని’ అని శాస్త్ర ప్రమాణం.

ఉగం అనే మాటకు జంటని అర్ధం. రెండు ఆయనాల జంట అయిన సంవత్సరానికి ఆది … ఉగాది.

యుగాదికృత్, యుగావర్తో.. అని విష్ణుసహస్రనామాలు. యుగాన్ని ఆరంభించినవాడు, యుగ చక్రాన్ని నడిపించేవాడు భగవానుడేనని భారతీయ భావన. సర్వ ప్రపంచం కాలంపై ఆధారపడి ఉంది. ఆ కాలం భగవదాధీనం. కాలానికి ప్రధాన స్వరూపం సంవత్సరం. ఈ సంవత్సరమే మళ్లీ, మళ్లీ ఆవృతమై యుగ, కల్పాది కాలచక్రంగా పరిభ్రమిస్తుంది.

ఋతూనాం ముఖూ వసంతః అని వేద వాక్యం. ఋతువులకు వసంతమే ముఖం వంటిది. కనుక ఋతుచక్రానికి మొదటిదైన వసంతానికి ఆది ఉగాది కావటం కాలపరమైన, ప్రకృతిపరమైన ఔచిత్యం. శీతోష్ణ వర్షాల తీవ్రతలేని వసంతమాసం సుఖప్రదం కనుకనే వసతి సుఖమస్మిన్నితి వసంతః అని పేరు నిర్వచించారు. సుఖంగా ఉండే కాలం వసంతం.

చిత్త, చిత్ర అనే పేర్లు కలిగిన నక్షత్రాన పూర్ణిమ వచ్చే మాసం చైత్రమాసం. దీనికి శాస్త్రరీత్యా మధుమాసమని పేరు. వసంత ఋతువుకు తొలి మాసమిది. మలిమాసమైన వైశాఖానికి మాధవ మాసమని పేరు. నక్షత్రరీత్యా చైత్రమాసం, స్వభావరీత్యా మధుమాసం.

సృష్టి చిత్ర నిర్మాణం చేసిన సమయంగల నక్షత్రమిది కనుక చిత్ర అనే పేరు వచ్చిందని కొందరు శాస్త్రకారుల మాట. రాక్షసవధతో ఈ నక్షత్ర శక్తికి సంబంధమున్న గాథ వేదం (తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణం)లో కన్పిస్తుంది. చిత్తా నక్షత్ర సమయంలో చేసే ఈశ్వరాధాన దేవతాశక్తులకు బలానిస్తుంది. లోకకంటకులైన అసురుల శక్తిని పరిమార్చుతుంది. ఈ నక్షత్రానికి దేవపతి అయిన ఇంద్రుడు అధిపతి అని శాస్త్రవచనం. ఇంద్ర శబ్ధానికి ప్రకాశస్వరూపుడు, ఐశ్వర్యమయుడు అని అర్ధాలు. ఇది పరమాత్మ నామమే.
అగ్నిశ్చమ ఇంద్రశ్చమే, సోమశ్చమ ఇంద్రశ్చమే… అంటూ ఇంద్రసహితులైన దేవతలు శుభాలను కలిగిస్తారని వేదమంత్రం.

ఈ చైత్రమాసం తొమ్మిదరోజులను వసంత నవరాత్రులుగా వ్యవహరిస్తారు. జగన్మాతను ఉగాది నుంచి తొమ్మిదిరోజులు ఉపాసించటం కాలమంతా కాత్యాయని కృప లభించాలని అంతర్యం. పరాశక్తి ఉమాదేవిగా హిమవత్పర్వత రాజపుత్రిగా చైత్రశుద్ధనవమినాడు మృగశిర నక్షత్రంలో ఉద్భవించిందని శివపురాణం, దేవీ భాగవతం తెలుపుతున్నాయి.

ఈ తిధినాడే శ్రీరామచంద్రుని ఆవిర్భావం. గౌరీ, రాములను సోదరీ సోదరులుగా చెబుతారు. విష్ణుసోదరియైన పార్వతిని రాజరాజేశ్వరి రామ సహోదరి అని త్యాగయ్య కీర్తించారు. ఇరువురూ ఒకే తత్త్వానికి చెందిన స్వరూపాలు. లోకరక్షణకై ఆవిర్భవించిన రాక్షసాంతకులు, సుజన రక్షకులు.

ఈ చైత్రమాసమంతా సర్వదేవతా ప్రీతికరం. ఒక విధంగా సంవత్సరం సూక్ష్మస్వరూపం. ఈ తొలిమాసం తిధులన్నింటా గోచరిస్తుంది. అందుకే చైత్రశుద్ధ చవితి గణపతికి, చైత్ర శుద్ధ షష్టి స్కంధునికి, ఏకాదశి విష్ణువునికి ప్రీతి. ఆయా దేవతకు సంబంధించిన తిథులు ఈ మాసంలో శక్తిమంతంగా ఉంటాయి. ఆ తిధులలో ఆ దేవతల్ని ఆరాధిస్తే, సంవత్సరమంతా పూజించిన ఫలం లభిస్తుందని శాస్త్రాలు చెపుతున్నాయి.

చైత్రశుద్ధ తదియనాడు మత్స్యావతారం జరిగినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఇన్ని ప్రత్యేకతలు సంతరించుకున్న సంవత్సరానికి తొలినాడు, ఆరు ఋతువుల తత్త్వాన్ని, ఆరు రుచుల పదార్ధంగా మలిచి, కాలస్వరూపుడైన పరమేశ్వరునికి నివేదించి, ఆ ప్రసాదాన్ని ఆరగించడం మన సాంప్రదాయం.

ఋతుః సుదర్శనః కాలః అహః సంవత్సరోవాల్యః అంటూ భగవానుని సంవత్సర స్వరూపునిగా ఆరాధించే సంస్కృతిలో సూర్యదేవునికి సంవత్సరుడనే పేరు కన్పిస్తుంది. అరవై సంవత్సరాల పేర్లు సౌరశక్తికి ప్రత్యేకతలే.

తేటగీతి

పద్య సౌరభం

క్షేత్రయ్య పదకవిత

తెలుగునాట పదకవితలు గేయ వాఙ్మయంగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. త్యాగయ్య కృతులు సంగీతానికి పెద్దపీటవేసి, సంగీతభావమే సాహిత్యానికి జీవం పోసాయి. ‘రామ ఇక నన్ను బ్రోవ రాదా దయలేదా’ అన్నప్పుడు ఇందు సాహిత్యం ఎటువంటి రసోత్సత్తిని కల్గించదు. అదే ఈ సాహిత్యానికి సంగీతం…

వాగ్గేయకారులు 5 క్షేత్రయ్య

ఎవ్వడే ఎవ్వడే ఓ భామ వీడెవ్వడే ఎవ్వడే నేను పవ్వళించిన వేళ పువ్వుబాణము వేసి రవ్వ చేసిపోయె || మొలక నవ్వుల వాడే-ముద్దు మాటల వాడే తళుకారు చెక్కు-టద్దముల వాడే తలిరాకు జిగి దెగడ-దగు జిగి మోవి వాడే తలిదమ్మి రేకు…

ఉత్సాహాల ఉగాది

వసంత రుతువు ఆరంభంలో వచ్చే ప్రధాన పండుగ ఉగాది లేదా యుగాది. 'యుగము' అనగా ద్వయము లేక జంట అని అర్ధము. ఉత్తరాయణ, దక్షిణాయనములనబడే ఆయన ద్వయ సంయుతం 'యుగం' (సంవత్సరం) కాగా, ఆ యుగానికి ఆది (సంవత్సరాది) యుగాది అయింది.…

జానపద కళారూపాలు - బుఱ్ఱకథలు

బుఱ్ఱలే రెండైదులున్నా బుద్ధిమాత్రం నీకు సున్నా అరే అంటా వెవడురా నువ్వు? శ్రీరామబంటును ఒరే అంటా వెవడురా నువ్వు? కోతియంటూ ప్రేలితివి నీ మూతిపై తన్నెదను కానీ రాముడికి నిన్నట్టే పెట్టాను నేపోయి వెంటనె రాము నిపుడే పట్టుకొస్తాను ఈ రావణ,…